Saldırının ardından kamuoyunda en çok sorulan soru ise dikkat çekiciydi: Venezuela Devlet Başkanı Maduro neden kendi askerleri yerine Kübalı birliği tercih etti?
Yanıt, Küba’nın en gizli ve en elit askeri oluşumlarından biri olan “Kara Eşek Arıları” adlı özel birlikte gizli.
New York Times’ın analizine göre, ABD’nin hafta sonu Venezuela’ya düzenlediği saldırılarda hayatını kaybeden yaklaşık 80 kişiden en az 32’si Küba Silahlı Kuvvetleri veya Küba İçişleri Bakanlığı’na bağlı asker ve polislerden oluşuyordu. Küba hükümeti bu kayıpları resmen doğrularken, olayın yankıları Karakas’tan çok Havana’da hissedildi.
Uzmanlar, bu tabloyu Maduro yönetiminin güvenlik açısından Küba’ya ne denli bağımlı hale geldiğinin açık bir göstergesi olarak değerlendiriyor.
Maduro’nun Koruma Çemberi Dağıldı
Saldırılar Venezuela topraklarında gerçekleşirken, özellikle başkent Caracas çevresinde Maduro’nun güvenliğinden sorumlu koruma çemberinin büyük ölçüde dağıldığı belirtildi. ABD kaynaklı değerlendirmelere göre, operasyonun en ağır kayıpları Kübalı birliklerde yaşandı.
Bu durum, iki ülke arasındaki askeri ve güvenlik iş birliğinin boyutunu da gözler önüne serdi.
“Kara Eşek Arıları” Sahneye Çıkıyor
Hayatını kaybeden askerlerin büyük bölümünün, Küba Devrimci Silahlı Kuvvetleri’ne bağlı “Kara Eşek Arıları” adlı elit tugaya mensup olduğu ortaya çıktı. 1986 yılında kurulan bu birlik, Küba ordusunun en seçkin özel harekât unsurlarından biri olarak biliniyor.
Yüksek riskli görevler için eğitilen tugay, kamuflajlı kıyafetleri, Rus yapımı silahları ve katı gizlilik kurallarıyla tanınıyor. Elektronik cihaz taşımamaları, dijital takipten kaçınma stratejilerinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Maduro Neden Kendi Ordusunu Devre Dışı Bıraktı?
ABD’li güvenlik uzmanlarına göre Maduro’nun Kübalı askerleri tercih etmesinin üç temel nedeni bulunuyor:
-
Güvensizlik: Venezuela ordusu ve polis teşkilatı içinde olası bir darbe veya ihanet riskinden duyulan endişe
-
İdeolojik Bağlılık: Kübalı askerlerin Maduro yönetimine ideolojik olarak daha sadık görülmesi
-
Karşı İstihbarat Gücü: Küba’nın iç güvenlik ve rejim koruma konusundaki uzun yıllara dayanan tecrübesi
Yabancı ve merkezi kontrolü güçlü bir gücün, yerel muhalefetle iş birliği yapma ihtimalinin daha düşük olduğu değerlendirildi.
Petrol Karşılığı Güvenlik Desteği
Küba açısından Maduro’nun iktidarda kalması stratejik bir önem taşıyor. Venezuela’dan uzun yıllardır indirimli petrol alan Havana yönetimi, buna karşılık on binlerce doktor, sağlık çalışanı ve danışmanın yanı sıra güvenlik unsurlarını da ülkeye gönderdi.
New York Times’a göre, Maduro’nun kişisel koruma biriminde görev yapan Kübalı askerlerin bu anlaşmaların resmi bir parçası olup olmadığı hiçbir zaman netleşmedi.
Küba’nın Venezuela’daki Askeri Varlığı 20 Yılı Aşıyor
Küba’nın Venezuela’daki askeri ve polis varlığı 2002 yılına, Hugo Chávez’e yönelik darbe girişimi sonrasına kadar uzanıyor. Chávez’in doğrudan Havana’dan yardım istemesiyle Küba; askeri istihbarat subayları, polis ve güvenlik danışmanlarını ülkeye gönderdi.
Amaç, sosyalist müttefik bir rejimin ayakta kalmasını sağlamaktı.
“İlişki Kişisel Değil, Kurumsal”
Eski ABD Savunma Bakanlığı yetkilisi Frank O. Mora, bu ilişkinin zamanla devlet politikası haline geldiğini vurguluyor. Mora’ya göre Kübalı güvenlik unsurları, Venezuela’nın askeri karşı istihbaratından ulusal muhafızlara kadar birçok alanda belirleyici rol oynadı.
Maduro’nun Küba ile Bağları Daha Derin
Analizlerde, Hugo Chávez’in ölümünün ardından göreve gelen Nicolas Maduro’nun Küba ile bağlarının selefinden bile daha güçlü olduğu ifade ediliyor. Gençlik yıllarında sendikal eğitim için Küba’ya giden Maduro’nun, burada Komünist Parti’ye bağlı Ñico López Okulu’nda eğitim aldığı biliniyor.
Araştırmacılara göre Kübalı asker ve polisler, Venezuela’daki birçok bakanlıkta ve ulusal petrol şirketinde de görev aldı.
“20 Bin Kişiyle Ayakta Tutuluyor” İddiası
New York Times’a göre Maduro’nun kişisel koruma ekibinde yaklaşık 140 Kübalı asker ve polis bulunuyordu. Ancak geçmişte ABD’li yetkililer bu sayının çok daha yüksek olduğunu iddia etmişti.
Trump döneminin Ulusal Güvenlik Danışmanı John Bolton, Küba’nın Venezuela’da “20 bin kişiyle Maduro’yu ayakta tuttuğunu” öne sürmüş, Havana ise bu iddiayı sert şekilde reddetmişti.
