Küresel piyasaların ve uluslararası diplomasi çevrelerinin yakından takip ettiği ABD-İran müzakereleri kapsamında taraflar, İsviçre’de ilk teknik görüşmeler için masaya oturdu.
İsviçre’nin Nidwalden kantonuna bağlı Bürgenstock kasabasında gerçekleştirilen görüşmelerin, daha önce iki ülke arasında varılan mutabakat zaptının uygulanmasına yönelik ilk resmi teknik temas olduğu belirtildi. Görüşmelerin Pakistan ve Katar’ın arabuluculuğunda yürütüldüğü ifade edilirken, toplantının bölgesel gerilimlerin azaltılması açısından kritik öneme sahip olduğu değerlendiriliyor.
ABD heyetine Başkan Yardımcısı J.D. Vance liderlik ederken, heyette ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile Jared Kushner da yer aldı. İran tarafının en üst düzey temsilcisi ise İran Meclis Başkanı ve Müzakere Heyeti Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf oldu. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin yanı sıra Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Muhammed bin Abdurrahman Al Sani de görüşmelere katılan isimler arasında bulundu.
Diplomatik kaynaklar, toplantının ana gündem maddesinin savaşın tamamen durdurulması, taraflar arasındaki güven artırıcı adımların atılması ve bölgede tansiyonun düşürülmesine yönelik mekanizmaların oluşturulması olduğunu aktardı. Tarafların özellikle enerji güvenliği, Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim ve karşılıklı yaptırımların geleceği konusunda kapsamlı görüş alışverişinde bulunduğu öğrenildi.
Müzakerelerin başlamasının hemen ardından İran cephesinden dikkat çeken bir paylaşım geldi. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD merkezli X sosyal medya platformundaki hesabından, ABD’nin Mina’daki bir ilkokula düzenlediği hava saldırısında hayatını kaybeden çocuklara ilişkin temsili görüntüler paylaştı. Görüntülerde çocukların eğitim gördükleri sırada saldırıya uğradığı, saldırının ardından Kalibaf’ın hayatını kaybeden çocuklardan birine ait sırt çantasını alarak uçağa bindiği sahneler yer aldı.
Paylaşımın, müzakereler sürerken İran’ın kamuoyuna ve uluslararası topluma verdiği siyasi mesaj olarak yorumlandığı belirtildi. İranlı yetkililer, sivillerin hedef alınmasının kabul edilemez olduğunu vurgularken, görüşmelerde insani meselelerin de gündeme taşındığını ifade etti.
İsviçre hükümeti de yaptığı açıklamada, İran, ABD, Pakistan ve Katar heyetlerini ağırlamaktan memnuniyet duyduklarını belirtti. İsviçre makamları, taraflar arasında sürdürülebilir diplomatik diyaloğun kurulmasının bölgesel ve küresel istikrar açısından büyük önem taşıdığına dikkat çekti.
ABD ile İran arasında yürütülen diplomatik süreç, 14 Haziran’da Pakistan’ın arabuluculuğunda ilan edilen 14 maddelik mutabakatın ardından hız kazanmıştı. Söz konusu mutabakatta savaşın durdurulması, sorunların diplomatik yollarla çözülmesi ve taraflar arasında doğrudan temas mekanizmalarının geliştirilmesi hedeflenmişti.
Uzmanlar, İsviçre’de başlayan teknik görüşmelerin yalnızca iki ülke arasındaki ilişkiler açısından değil, Orta Doğu’daki güç dengeleri ve küresel enerji piyasaları bakımından da belirleyici olabileceğini değerlendiriyor. Özellikle Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan petrol sevkiyatının güvenliği ve bölgesel çatışmaların ekonomik etkileri nedeniyle görüşmeler dünya piyasaları tarafından dikkatle izleniyor.
Tarafların önümüzdeki günlerde teknik başlıklarda ilerleme sağlaması halinde liderler düzeyinde yeni diplomatik temasların da gündeme gelebileceği belirtiliyor.
