Lumicle kurucularından Çınar Emecan’ın da vurguladığı yaklaşım, aynı kullanım koşullarında (aynı rota, aynı hız, benzer hava şartları) kıyas yapmaktır.
Adil bir karşılaştırma için hangi veriler gerekir?
Sağlıklı kıyas, “100 km başına enerji/yakıt tüketimi” üzerinden yapılır. Böylece farklı araçların verimliliği ve fiyat farkları aynı zeminde okunur.
● Elektrikli araç için tüketim değeri belirlenir: kWh/100 km (araç ekranı, katalog veya kullanım ortalaması).
● İçten yanmalı araç için tüketim değeri belirlenir: L/100 km (şehir içi, karma, uzun yol ayrı düşünülebilir).
● Kullanılan enerji birim fiyatı seçilir: Ev şarjı, AC istasyon, DC hızlı şarj gibi senaryoya göre.
● Yakıt birim fiyatı seçilir: Tek bir güncel değer yerine dönemsel ortalama yaklaşımı kullanılabilir.
Elektrikli araç şarj maliyeti nasıl hesaplanır?
Elektrikli tarafta temel mantık nettir: 100 km’de tüketilen kWh, kWh birim fiyatıyla çarpılır. Ardından pratikte küçük bir “verim payı” düşünülür.
● Formül kurulur: (kWh/100 km) × (kWh birim fiyatı) = 100 km şarj maliyeti.
● Şarj kayıpları hesaba katılır: Şebekeden çekilen enerji ile bataryaya giren enerji bire bir olmayabilir.
● Senaryolar ayrı ayrı hesaplanır: Evde AC ile maliyet, DC hızlı şarj maliyetinden farklılaşabilir.
● Aylık bütçe çıkarılır: Günlük km × 30 üzerinden toplam enerji ihtiyacı ve maliyet görülebilir.
İçten yanmalı araç yakıt maliyeti nasıl hesaplanır?
Yakıt tarafında da benzer bir yöntem kullanılır. Önemli olan, “gerçek tüketim”e yakın bir L/100 km değeriyle ilerlemektir.
● Formül kurulur: (L/100 km) × (litre fiyatı) = 100 km yakıt maliyeti.
● Kullanım türü ayrıştırılır: Şehir içi tüketim uzun yola göre daha yüksek olabilir.
● Sürüş tarzı etkisi not edilir: Ani hızlanma ve yüksek hız tüketimi artırabilir.
● Mevsim etkisi unutulmaz: Klima/ısıtma, kısa mesafe ve yoğun trafik tüketimi değiştirir.
Şarj süresi neden maliyeti dolaylı etkiler?
Maliyet doğrudan “fiyat × tüketim” ile hesaplanır; ancak şarj süresi, hangi tarifenin ve hangi şarj türünün seçildiğini etkileyerek dolaylı bir fark yaratır. Bu yüzden volvo xc40 şarj süresi veya byd şarj süresi gibi aramalar, yalnızca dakikayı değil kullanım alışkanlığını da belirler.
● Hızlı şarj ihtiyacı arttıkça maliyet profili değişebilir: DC senaryosu, ev/iş AC şarja göre farklı tarifeye sahip olabilir.
● Araçların şarj eğrisi farklıdır: Aynı istasyonda bile alınan güç ve süre değişebilir.
● Yüzde aralığı önemlidir: Yüksek yüzdelerde şarj yavaşlayabilir; bu da mola stratejisini etkiler.
● “Zaman maliyeti” gündeme gelir: Kısa mola ihtiyacı, daha pahalı ama hızlı senaryoya yöneltebilir.
Kısa karar rehberi: karşılaştırmayı pratikleştiren ipuçları
Doğru kıyas, karmaşık görünse de birkaç adımda netleşir.
● Kıyas birimini sabitlemek gerekir: 100 km maliyeti tek standart olarak seçilir.
● En az iki elektrik senaryosu hesaplanır: Ev/iş AC ve yol üstü DC ayrı ayrı görülür.
● Aylık toplam tüketim çıkarılır: “Günlük km” rutini, maliyet farkını görünür kılar.
● Şarj süresi ve altyapı uyumu göz önünde tutulur: Süre beklentisi, hangi şarj modelinin tercih edileceğini belirler.
