ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın nükleer silah sahibi olmasına kesinlikle izin vermeyeceklerini savunurken, Tahran yönetiminden olası yeni bir savaşa ilişkin sert mesajlar geldi. İranlı askeri yetkililer, yeni bir çatışmanın önceki savaştan daha uzun sürebileceği uyarısında bulunurken, Devrim Muhafızları cephesinden ABD’ye yönelik coğrafi sınırları aşan bir karşılık verilebileceği mesajı paylaşıldı. Öte yandan İran Meclisi’nden gelen açıklama, Türkiye veya Katar’da doğrudan müzakere yapılabileceği ihtimalini gündeme taşıdı.
Trump’tan İran’a Nükleer Silah Uyarısı
ABD Başkanı Donald Trump, Florida eyaletindeki Mar-a-Lago malikanesinde düzenlenen bir etkinlikte İran ile devam eden askeri gerilim ve nükleer müzakereler hakkında açıklamalarda bulundu. İran’ın hiçbir koşulda nükleer silaha sahip olamayacağını belirten Trump, Tahran yönetiminin ABD ile anlaşma yapmak istediğini öne sürdü.
İran’ın nükleer kapasitesine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Trump, ülkenin askeri altyapısının önemli ölçüde zarar gördüğünü iddia etti. İran donanmasının, hava kuvvetlerinin, askeri altyapısının ve üretim kapasitesinin büyük ölçüde etkisiz hale getirildiğini savunan ABD Başkanı, nükleer tesislerin de hedef alındığını ifade etti.
Trump, İran’ın nükleer altyapısına ilişkin açıklamasında, hâlâ müdahale edilmesi gerektiğini düşündüğü bir veya iki tesisin bulunduğunu belirterek bu hedeflerin kısa sürede etkisiz hale getirilebileceğini ileri sürdü.
ABD Başkanı’nın, söz konusu tesislere yönelik operasyonların yalnızca 10 dakika içerisinde gerçekleştirilebileceğini söylemesi, Washington yönetiminin İran’a karşı askeri seçenekleri gündemde tuttuğu şeklinde yorumlandı. Ancak açıklamalar, yeni bir saldırının kesin olarak planlandığı anlamına gelmiyor.
Trump’tan Savaş Sorusu Hakkında Dikkat Çeken Tepki
Trump’ın açıklamaları sırasında İran’a yönelik olası yeni bir askeri operasyon da gündeme geldi. New York Times gazetesinden bir muhabirin, ABD’nin bu hafta içerisinde İran’a karşı savaşa yeniden dönmesinin beklenip beklenmediğini sorması üzerine Trump’ın sert tepki gösterdiği aktarıldı.
Soruyu eleştiren Trump, böyle bir gelişmenin yaşanması durumunda bunu önceden açıklayıp açıklamayacağı üzerinden yanıt verdi. ABD Başkanı’nın bu sözleri, İran konusunda askeri ve diplomatik seçeneklerin aynı anda gündemde tutulduğunu gösteren açıklamalar arasında değerlendirildi.
Trump, İran ile yürütülen müzakerelerin iyi ilerlediğini de dile getirdi. Buna karşın Tahran yönetimine güvenmediğini belirten ABD Başkanı, İran’ın anlaşma yapmasına rağmen daha sonra bu anlaşmadan geri adım attığını iddia etti.
Washington yönetiminin bir taraftan diplomatik temasların ilerlediğini savunması, diğer taraftan askeri kapasiteye ve nükleer tesislere yönelik sert ifadeler kullanması, iki ülke arasındaki belirsizliğin sürdüğüne işaret etti.
İran Ordusundan ABD’ye Yeni Savaş Uyarısı
ABD Başkanı Trump’ın açıklamalarına İran cephesinden yanıt gecikmedi. İran ordusu sözcüsü Muhammed Ekreminiya, ABD ile yaşanabilecek yeni bir çatışmanın önceki savaştan daha uzun sürebileceği uyarısında bulundu.
Ekreminiya, olası bir savaşın süresini ve koşullarını ABD Başkanı’nın belirleyemeyeceğini ifade etti. İranlı sözcünün açıklaması, Tahran yönetiminin yeni bir askeri müdahale ihtimaline karşı geri adım atmayacağı mesajı olarak değerlendirildi.
İranlı yetkililer, ABD’nin askeri gücüne ilişkin açıklamalarına karşılık ülkenin olası bir çatışmaya hazırlıklı olduğu yönünde mesajlar veriyor. Bununla birlikte, tarafların açıklamaları arasında yer alan askeri kapasite ve operasyonlara ilişkin iddiaların bağımsız biçimde doğrulanması gerekiyor.
İran ordusundan gelen bu çıkış, Washington ile Tahran arasında yalnızca diplomatik değil, aynı zamanda askeri söylem üzerinden de karşılıklı bir gerilimin yaşandığını ortaya koydu.
Devrim Muhafızları’ndan “Coğrafi Sınırlama Yok” Mesajı
İran Devrim Muhafızları Sözcüsü Hüseyin Muhibbi de ABD ile yaşanabilecek olası bir çatışmaya ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Muhibbi, İran’ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney’in bir gün önce yazılı mesajla verdiği uyarıyı yineledi.
İran devlet televizyonuna konuşan Muhibbi, ABD ile bir çatışma yaşanması durumunda coğrafi bir sınırlamanın olmayacağını belirtti. İranlı sözcü, düşmana zarar vermek amacıyla geniş bir alanın hedef alınabileceğini ifade etti.
Bu açıklama, olası bir savaşın yalnızca belirli bir bölgeyle sınırlı kalmayabileceğine ilişkin sert bir mesaj olarak öne çıktı. Ancak açıklamada hangi bölgelerin veya hedeflerin kastedildiğine ilişkin ayrıntılı bir liste paylaşılmadı.
Devrim Muhafızları cephesinden gelen ifadeler, İran’ın olası bir saldırıya karşılık verme kapasitesini ve kararlılığını vurgulamayı amaçlıyor. Uzmanların değerlendirmelerinde, bu tür açıklamaların bölgesel güvenlik dengeleri ve çatışmanın yayılma ihtimali bakımından önem taşıdığı belirtiliyor.
İran’dan Türkiye’de Müzakere Mesajı
Askeri açıklamalar sertleşirken, diplomatik çözüm ihtimaline ilişkin önemli bir mesaj da İran Meclisi’nden geldi. İran Meclisi Güvenlik Komisyonu üyesi Ahmed Behşayeş Erdestani, İran ile ABD arasında doğrudan müzakerelerin Türkiye veya Katar’da gerçekleştirilebileceğini dile getirdi.
Erdestani’nin açıklaması, iki ülke arasındaki gerilimin düşürülmesi için diplomatik kanalların tamamen kapanmadığına işaret etti. Türkiye ve Katar’ın olası görüşmeler için gündeme gelmesi, bölgedeki diplomatik temasların geleceği açısından dikkat çekici bir gelişme olarak değerlendirildi.
Ancak söz konusu açıklama, Türkiye’de veya Katar’da görüşme yapılması konusunda kesin bir karar alındığını göstermiyor. Görüşmelerin gerçekleşebilmesi için tarafların ortak bir zeminde buluşması, müzakere koşullarını belirlemesi ve diplomatik temasların resmiyet kazanması gerekiyor.
Türkiye’nin olası bir görüşmeye ev sahipliği yapması halinde, iki ülke arasındaki anlaşmazlıkların diplomatik yollarla ele alınabileceği bir platform oluşturulması gündeme gelebilir. Bunun gerçekleşip gerçekleşmeyeceği ise Washington ve Tahran yönetimlerinin atacağı adımlara bağlı olacak.
