Öne Çıkanlar bluetooth kulak üstü kulaklık Koronavirüs Bilim Kurulu Payitaht Abdülhamid 114. Bölüm fragmanı Sefirin Kızı dizisi 13. Bölümü kardeş

Havadan Oksijen ve Azot Nasıl Elde Edilir?

Dünya üzerinde tüm evren birden fazla gaz karışımından oluşmaktadır. Kuru hava hacmi olarak adlandırdığımız azot ve hava hacminin neredeyse %9’luk bölümünü oluşturmaktadır. %99’luk kısmını belirttik geriye kalan %1’lik kısmı ise argon, eser ve diğer hacimler oluşturur. Dünya üzerinde inanılmaz hava bulunmaktadır. Bu havadan çok farklı sayıda gaz çeşidi elde edilebilmektedir.

Günümüzde de teknolojinin gelişmesi sonucu bilim adamları havadan azot ve oksijen elde etmek için çok sayıda yollara başvurulmaktadır. Ayrıca oksijenin büyük çoğunluğu veya hemen hemen hepsi soluduğumuz havadan elde edilmektedir. Oksijen gazı diye adlandırdığımız oksijeni başka yol ile elde ete gibi bir şans ne yazık ki bulunmamaktadır.

Günümüz bilim adamlarının hava yoluyla azot ve oksijen elde etmek amacıyla geliştirdikleri claude (klod)) yöntemi ile ilk önce havada her daim bulunan su buharını ve karbondioksiti giderdikten sonra hava, oksijen ve azot elde etmek için bu su buharları sıvılaştırılır.

Sıvılaştırma yapılırken havanın basıncı atmosfer adı verdiğimiz basınçtan yaklaşık 40 katı kadar olmak zorundadır.

Atmosfer basıncı hava basıncını 40 katı oluncaya kadar sıkıştırılır. Sıkışan ava yoğunlaştığından ısınır ve bu ısı daha sıvılaşmadığı için soğuk hava tarafından alınır alındıktan sonra ise sıcaklık yaklaşık olarak -70 dereceye kadar düşürülür. Tüm bu işlemlerden sonra genleşme meydana gelirken sistem ısı alır ve genleşmenin sonucunda genleştirilen hava -160 dereceye kadar soğumuş olur. Genleştirilen havadan geriye kalan ve basıncı 40 atmosfer olan ola havanın bir kısmının ısı almasından dolayı daha da soğur ve bunun sonucu olarak daha fazla sıvılaşır. Sıvı hava dediğimiz sıvı buharlaşma yöntemi ile sıvı oksijenin elde edilmesi, oksijen kaynaması diğer hava olaylarından daha düşük olan azottan damıtma adı verdiğimiz yöntem ile ayırmak suretiyle yapılır. Damıtma adı verdiğimiz olay ise bir sıvıyı öncelikle ısı yoluyla buharlaştırıp daha sonra ise bu buharı soğutup tekrar sıvıya dönüştürmeye damıtma denilir.

Damıtma olayında sıcaklık kontrolü sıcaklık seviyesi önemli bir faktördür. Çünkü sıvıyı veya havayı sıcaklığın derecesine göre istediğiniz duruma getirebilirsiniz. Yanlış bir sıcaklık derecesi ile havayı yok edebilirsiniz.

Azot ve oksijenin gaz haline gelmesinde kullanılan sıcaklıklar aynı değildir. Birbirinden farklı olduğu için özellikle sıcaklık derecesi kontrol altında tutulmalıdır. Sizlere azot ve oksijenin kaynama noktası ile ilgili bilgi aktarmak istiyoruz.

  • Oksijenin kaynama noktası;-183 derecedir.
  • Azotun kaynama noktası; -195 derecedir.

Nereden bakarsanız her iki hava olayı arasında 12,8 derecelik fark vardır. Bundan dolayı da damıtma olayı açısından ikisini ayırmak kolay iştir. Azotun tamamının -195 dereceden daha üst sıcaklıkta ve oksijenin de henüz -183 dereceden daha düşük olduğu sıcaklıkta gaz haline getirilmektedir.

Azotun sıcaklığı soğutulan havanın sıcaklığından daha düşüktür. Soğuyan havanın soğutulmasına rağmen sıcaklık miktarı kontrol edildiğinden azotun sıcaklığı kadar düşmemektedir. Kolon adı verdiğimiz azotun yükselme aşamasının takibi edilir ve kolon üzerinde azot tamamen buharlaşır ve kolonun yukarı kısmına yükselerek oradan alınır. Soğutulmuş ve havanın buhardan sonraki sıvı hali soğuk sıvı dediğimiz hali aşağı doğru akarken kendisi ile birlikte oksijeni de sürükler sıvılaşmaya karışan ve sıvılaşan oksijen ise aşağı iner. Bu olay gerçekleştikten bir süre sonra ayrımsal damıtma yolu ile damıtma kulesinin alt kısmında toplanır ve bu toplanan sıvının tamamı ham oksijendir. Oksijen aşağı taraftaki kuleye inerken azot da yukarı doğru çıkar. Tüm bu işlemler sonrası elde edilen gazlar depolanır ve daha sonradan kullanılmak şartıyla saklanır. Ham oksijenler genellikle hastanelerde tıbbı oksijen olarak kullanılır.

Anahtar Kelimeler:
OksijenAzotHavadan Oksijen
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.